Một số giải pháp nhằm nâng cao năng lực quản lý Nhà nước đối với hoạt động đầu tư trực tiếp nước ngoài trong lĩnh vực Dệt- may


LỜI NÓI ĐẦU

 

Ngành Dệt – May có một vị trí quan trọng trong nền kinh tế quốc dân nhằm đảm bảo hàng hoá cho nhu cầu tiêu dùng trong nước, mở rộng thương mại quốc tế, thu hút nhiều lao động (đặc biệt là lao động nữ), nâng cao thu nhập cho xã hội, tạo ra ưu thế cạnh tranh cho các sản phẩm xuất khẩu và cũng là ngành có thời gian thu hồi vốn nhanh.

Từ khi nước ta chuyển sang nền kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa có sự quản lý của Nhà nước cùng với đường lối mở cửa và hội nhập vào cộng đồng thế giới, việc huy động vốn đầu tư của các doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế trong và ngoài nước tham gia sản xuất đã được Đảng và Nhà nước ta khuyến khích động viên, đặc biệt trong lĩnh vực sản xuất hàng Dệt – May . Bởi vậy đã góp phần tích cực đẩy nhanh tốc độ phát triển của ngành Dệt – May  và nền kinh tế đất nước. Những thành tựu đạt được có sự đóng góp quan trọng của công tác quản lý Nhà nước về đầu tư trực tiếp nước ngoài nói chung và về đầu tư trực tiếp nước ngoài trong lĩnh vực sản xuất hàng Dệt – May  nói riêng. Tuy nhiên qua thời gian thực hiện, từ thực tế nảy sinh do đó còn nhiều tồn tại cần phải khắc phục để nâng cao hơn hiệu quả của hoạt động đầu tư trực tiếp nước ngoài trong lĩnh vực Dệt – May . Đây cũng là lý do em chọn đề tài:

Một số giải pháp nhằm nâng cao năng lực quản lý Nhà nước đối với hoạt động đầu tư trực tiếp nước ngoài trong lĩnh vực Dệt- may“.

Để hoàn thành được chuyên đề này em xin chân thành cám ơn sự giúp đỡ tận tình của thầy giáo, Thạc sĩ Từ Quang Phương cùng sự giúp đỡ của cô Nguyễn Thuý Hương, chuyên viên chính và các cô chú trong Vụ Quản lý dự án đầu tư nước ngoài – Bộ Kế hoạch và Đầu tư.

Đề tài đề cập đến một vấn đề lớn và phức tạp trong khi trình độ và thời gian còn hạn chế, chuyên đề không tránh khỏi những thiếu sót. Vì vậy, em rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của các thầy cô, các cô, chú và các bạn.

Em xin chân thành cảm ơn.

Chương I

NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI (FDI) – QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ FDI VÀ LĨNH VỰC DỆT – MAY

I. NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI.

1. Khái niệm:

Cùng với việc mở rộng và đa dạng hoá các quan hệ hợp tác kinh tế quốc tế, hoạt động đầu tư trực tiếp nước ngoài là một bộ phận quan trọng trong toàn bộ chính sách kinh tế đối ngoại của Nhà nước ta. Kể từ khi LuậtĐầu tư trực tiếp nước ngoài được ban hành và thực hiện từ năm 1987, đầu tư trực tiếp nước ngoài đã được thừa nhận như là một giải pháp quan trọng góp phần phát triển nền kinh tế đất nước. Vậy, đầu tư trực tiếp nước ngoài được hiểu như thế nào!

a) Về mặt kinh tế:

Đầu tư trực tiếp nước ngoài là một hình thức đầu tư quốc tế được đặc trưng bởi quá trình di chuyển tư bản (vốn) từ nước này sang nước khác… Nhìn chung ở các nước, đầu tư trực tiếp nước ngoài được hiểu là một hoạt động kinh doanh, một dạng quan hệ kinh tế có nhân tố nước ngoài. Nhân tố nước ngoài không chỉ là sự khác biệt về quốc tịch, hoặc về lãnh thổ cư trú thường xuyên của các bên tham gia vào quan hệ đầu tư trực tiếp nước ngoài, mà còn thể hiện ở việc di chuyển tư bản bắt buộc phải vượt qua biên giới quốc gia. Việc di chuyển tư bản này nhằm mục đích kinh doanh tại các nước nhận đầu tư và việc kinh doanh đó do chính các chủ đầu tư thực hiện hoặc kết hợp với chủ đầu tư của nước nhận đầu tư thực hiện. Như vậy có hai đặc trưng cơ bản của đầu tư trực tiếp nước ngoài.

– Có sự di chuyển tư bản trong phạm vi quốc tế.

– Người bỏ vốn đầu tư và người sử dụng vốn là một chủ thể.

b) Về mặt pháp lý:

Khái niệm đầu tư trực tiếp nước ngoài đã trở thành một khái niệm phổ biến trong Luậtvề đầu tư của các nước. Tuy nhiên dù ở nước nào, dưới góc độ nào thì đầu tư trực tiếp cũng được hiểu là hoạt động kinh doanh quốc tế dựa trên cơ sở quá trình di chuyển tư bản giữa các quốc gia, chủ yếu do pháp nhân và chủ đầu tư tham gia trực tiếp vào quá trình đầu tư. Ở Việt Nam, văn bản pháp Luậtđầu tiên về đầu tư trực tiếp nước ngoài là điều lệ về đầu tư nước ngoài (ban hành kèm theo Nghị định số 115/CP ngày 18/4/1977). Mặc dù điều lệ này không ghi cụ thể về đầu tư trực tiếp nước ngoài song trong tư tưởng của các quy phạm vẫn chủ yếu là đầu tư trực tiếp nước ngoài.

Đầu tư  trực tiếp nước ngoài là việc các tổ chức kinh tế, cá nhân nước ngoài đưa vào Việt Nam vốn bằng tiền nước ngoài hoặc bất kì tài sản nào để tiến hành các hoạt động đầu tư theo quy định của Luật đầu tư nước ngoài tại Việt Nam (Điều 2 Luật Đầu tư nước ngoài tại Việt Nam năm 2000).

2. Hình thức đầu tư:

Trong thực tiễn, đầu tư trực tiếp được thực hiện dưới các dạng sau:

a. Hợp tác kinh doanh trên cơ sở hợp đồng hợp tác kinh doanh:

Đây là loại hình đầu tư trong đó các bên tham gia hợp đồng ký kết thoả thuận để tiến hành một hoặc nhiều hoạt động sản xuất kinh doanh ở nước nhận đầu tư, trên cơ sở quy định rõ trách nhiệm, đối tượng, nội dung kinh doanh, nghĩa vụ và phân chia kết quả kinh doanh cho các bên tham gia. Hợp đồng hợp tác kinh doanh do đại diện có thẩm quyền của các bên hợp doanh ký. Thời hạn có hiệu lực của hợp đồng do các bên thoả thuận và được cơ quan có thẩm quyền của nước nhận đầu tư chuẩn y.

b. Doanh nghiệp liên doanh:

Là doanh nghiệp do các bên nước ngoài và nước chủ nhà cùng góp vốn, cùng kinh doanh, cùng hưởng lợi và chia sẻ rủi ro theo tỷ lệ góp vốn. Doanh nghiệp liên doanh được thành lập theo hình thức công ty trách nhiệm hữu hạn, có tư cách pháp nhân theo Luậtpháp nước nhận đầu tư. Mỗi bên liên doanh chịu trách nhiệm đối với bên kia, với doanh nghiệp liên doanh trong phạm vi phần vốn góp của mình trong vốn pháp định. Tỷ lệ góp vốn của bên nước ngoài hoặc các bên nước ngoài do các bên liên doanh thoả thuận.

c. Doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài:

Là doanh nghiệp thuộc sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài (tổ chức hoặc cá nhân người nước ngoài) do nhà đầu tư nước ngoài thành lập tại nước chủ nhà, tự quản lý và tự chịu trách nhiệm về kết quả sản xuất kinh doanh. Doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài được thành lập theo hình thức công ty trách nhiệm hữu hạn có tư cách pháp nhân theo Luậtpháp nước chủ nhà.

Một vài dạng đặc biệt của hình thức đầu tư 100% vốn đầu tư nước ngoài là: Hợp đồng xây dựng – chuyển giao – kinh doanh (BTO). Hợp đồng xây dựng – kinh doanh – chuyển giao (BOT). Hợp đồng xây dựng – chuyển giao (BT)

– Hợp đồng xây dựng – chuyển giao – kinh doanh là văn bản ký kết giữa cơ quan Nhà nước có thẩm quyền của Việt Nam và nhà đầu tư nước ngoài để xây dựng, kinh doanh công trình kết cấu hạ tầng; sau khi xây dựng xong, nhà đầu tư nước ngoài chuyển giao công trình đó cho Nhà nước Việt Nam, Chính phủ Việt Nam giành cho nhà đầu tư quyền kinh doanh công trình đó trong một thời hạn nhất định để thu hồi vốn đầu tư và lợi nhuận hợp lý.

– Hợp đồng xây dựng – kinh doanh – chuyển giao là văn bản ký kết giữa cơ quan Nhà nước có thẩm quyền Việt Nam và nhà đầu tư nước ngoài để xây dựng, kinh doanh công trình kết cấu hạ tầng trong một thời hạn nhất định; hết thời hạn, nhà đầu tư nước ngoài chuyển giao không bồi hoàn công trình đó cho Nhà nước Việt Nam.

– Hợp đồng xây dựng – chuyển giao là văn bản ký kết giữa cơ quan Nhà nước có thẩm quyền của Việt Nam và nhà đầu tư nươc ngoài để xây dựng công trình kết cấu hạ tầng; sau khi xây dựng xong nhà đầu tư nước ngoài chuyển giao công trình đó cho Nhà nước Việt Nam, Chính phủ Việt Nam tạo điều kiện cho nhà đầu tư  nước ngoài thực hiện dự án khác để thu hồi vốn đầu tư và lợi nhuận hợp lý

 3. Vị trí và vai trò của FDI.

a. Đầu tư trực tiếp nước ngoài chiếm vị trí ngày càng quan trọng trong quan hệ kinh tế quốc tế.

Quan hệ kinh tế quốc tế xuất hiện từ khi con người biết thực hiện hành vi trao đổi hàng hoá giữa các quốc gia. Quy mô và phạm vi trao đổi ngày càng mở rộng và hình thành nên các mối quan hệ kinh tế quốc tế gắn bó và phụ thuộc vào nhau giữa các nước trên thế giới.

Đầu tư trực tiếp nước ngoài là một hoạt động kinh tế đối ngoại ra đời muộn hơn các hoạt động kinh tế đối ngoại khác, nhưng ngay khi xuất hiện, vào khoảng cuối thế kỷ XIX, đầu tư trực tiếp nước ngoài đã có vị trí đáng kể trong quan hệ kinh tế quốc tế. Đến nay đầu tư trực tiếp nước ngoài đã trở thành xu hướng của thời đại và là nhân tố quyết định bản chất các quan hệ kinh tế quốc tế.

Cơ sở cho hoạt động FDI không chỉ là lợi nhuận cao nhất mà còn là sự đa dạng hoá danh mục đầu tư, giảm thiểu rủi ro, mở rộng thị trường, kết hợp lợi thế so sánh về công nghệ, quản lý với các yếu tố khác.

b. Những lợi thế kinh tế của FDI đối với nước nhận đầu tư:

1. Tạo nguồn vốn bổ sung quan trọng và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Vốn đầu tư cho phát triển kinh tế bao gồm nguồn vốn trong nước và vốn nước ngoài. Hầu hết các nước đang phát triển trong giai đoạn đầu đều phải đương đầu với sự khan hiếm vốn. Do vậy, để đạt được sự tăng trưởng ổn định cao nhằm đưa đất nước thoát ra khỏi cảnh đói nghèo, lạc hậu thì các nước này phải tìm kiếm nguồn bổ sung từ bên ngoài mà trong đó FDI đóng vai trò quan trọng nhằm tăng cường vốn đầu tư trong nước và bù đắp sự thiếu hụt ngoại tệ. Ngoài ra, FDI còn bổ sung đáng kể nguồn thu ngân sách của Chính phủ các nước nhận đầu tư thông qua thuế… Đây là nguồn vốn quan trọng để đầu tư cho các dự án phát triển của nước chủ nhà.

2. Chuyển giao công nghệ:

Khi đầu tư vào một nước nào đó chủ đầu tư không chỉ chuyển vào nước đó vốn bằng tiền mà còn chuyển cả vốn hiện vật như máy móc thiết bị… và vốn vô hình, chuyên gia kỹ thuật, bí quyết công nghệ, quản lý. Thông qua tiếp nhận FDI, các nước nhận đầu tư có thể tiếp nhận được công nghệ hiện đại, sau đó cải tiến và phát triển phù hợp thành công nghệ cho nước mình.

3. Học tập kinh nghiệm và tiếp cận thị trường mới.

FDI giúp các nước nhận đầu tư đào tạo kiến thức kinh doanh, quản lý, tay nghề và tiếp cận thị trường thế giới. Thông thường ở các nước nhận đầu tư trình độ quản lý của các cán bộ quản lý, trình độ tay nghề và nhận thức của công nhân còn yếu kém nên khi đầu tư, để tiếp cận công nghệ mới, các chủ đầu tư nước ngoài thường tổ chức các lớp đào tạo, bồi dưỡng kiến thức cho cán bộ, công nhân để thực hiện dự án. Bằng con đường này, kiến thức của các cán bộ quản lý và tay nghề của công nhân được nâng lên. Hơn nữa, FDI giúp các doanh nghiệp tiếp cận và xâm nhập được vào thị trường thế giới thông qua liên doanh và mạng lưới thị trường rộng lớn của hệ thống các công ty xuyên quốc gia.

4. FDI là công cụ để kích thích cạnh tranh:

Chính phủ các nước chủ nhà thường muốn sử dụng FDI như một công cụ để kích thích và liên kết kinh tế giữa các doanh nghiệp trong nước. Các công ty nước ngoài như một đối tượng để cho các doanh nghiệp trong nước tăng tính cạnh tranh của mình, thay đổi tác phong kinh doanh cũ. Mặt khác các doanh nghiệp nội địa cũng mở rộng được quy mô sản xuất và lĩnh vực kinh doanh nhờ cung cấp các yếu tố đầu vào và tiêu thụ đầu ra cho các công ty nước ngoài.

Ngày nay, đầu tư trực tiếp nước ngoài trở thành một tất yếu khách quan trong điều kiện quốc tế hoá, toàn cầu hoá nền sản xuất, lưu thông và ngày càng được tăng cường mạnh mẽ. Có thể nói không một quốc gia nào dù phát triển hay đang phát triển lại không cần đến nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài và coi đó là nguồn lực, phương tiện để khai thác và hoà nhập vào cộng đồng quốc tế.

5. FDI tạo công ăn việc làm cho lực lượng lao động nước sở tại.

FDI tạo công ăn việc làm và thu nhập đáng kể cho lực lượng lao động của nước nhận đầu tư, góp phần giải quyết nạn thất nghiệp và góp phần chuyển dịch cơ cấu lao động theo các ngành nghề, lãnh thổ theo hướng tích cực. Điều đáng kể là số lao động tại các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài được tiếp tục đào tạo hoặc được nâng cao nghiệp vụ và được  bố trí vào các vị trí của công ty.

c. Những hạn chế của FDI đối với các nước nhận đầu tư.

1. Chi phí của việc thu hút FDI.

Để thu hút FDI, nước nhận đầu tư phải áp dụng một số ưu đãi cho nhà đầu tư: Giảm thuế, miễn thuế trong một thời gian cho các dự án đầu tư nước ngoài hoặc mức giá tiền thuê đất, nhà xưởng và một số dịch vụ trong nước thấp. Hay trong một số các lĩnh vực họ được Nhà nước bảo hộ thuế quan và như vậy đôi khi lợi ích của nhà đầu tư có thể vượt lợi ích mà nước chủ nhà nhận được trong một thời gian nhất định.

2. Hiện tượng chuyển giá:

Các công ty xuyên quốc gia, các nhà đầu tư thường liên kết chặt chẽ với nhau để nâng giá những nguyên, vật liệu đầu vào, bán thành phẩm, máy móc thiết bị nhập vào để thực hiện đầu tư đồng thời giảm giá sản phẩm bán ra, thậm chí rất thấp so với giá thành nhằm, giấu lợi nhuận thực tế thu được để tránh thuế của nước chủ nhà đánh vào lợi nhuận của nhà đầu tư. Từ đó, hạn chế đối thủ cạnh tranh xâm nhập thị trường, hạn chế khả năng và dần dần đẩy đối tác Việt Nam trong liên doanh đến phá sản do  liên doanh thua lỗ kéo dài. Hoặc tạo ra chi phí sản xuất cao giả tạo ở nước nhận đầu tư và nước chủ nhà phải mua hàng hoá do nhà đầu tư nước ngoài sản xuất với giá cao hơn.

Tuy nhiên việc tính giá đó chỉ xảy ra khi nước chủ nhà thiếu thông tin, trình độ quản lý yếu, hoặc chính sách của nước đó còn nhiều khe hở khiến các nhà đầu tư có thể lợi dụng được.

3. Các nhà đầu tư thường bị buộc tội là đã chuyển giao công nghệ và kỹ thuật lạc hậu vào nước họ đầu tư.

Điều này có thể được giải thích như sau: – (1) Dưới tác động của cách mạng khoa học kỹ thuật, cho nên máy móc, công nghệ nhanh chóng trở thành lạc hậu, vì vậy họ thường chuyển giao những công nghệ đã lạc hậu cho các nước nhận đầu tư để đổi mới công nghệ, đổi mới, nâng cao chất lượng sản phẩm ở chính quốc; (2) Vào giai đoạn đầu của sự phát triển, hầu hết các nước đều sử dụng  công nghệ sử dụng nhiều lao động. Tuy nhiên,  sau quá trình phát triển, giá lao động tăng lên, làm cho giá thành sản phẩm cao, vì vậy họ muốn thay thế công nghệ này bằng những công nghệ có hàm lượng kỹ thuật cao để hạ giá thành sản phẩm.

Việc chuyển giao công nghệ lạc hậu đã gây thiệt hại cho các nước nhận đầu tư như là: (1). Khó tính được giá trị thực của những máy móc chuyển giao, do vậy nước nhận đầu tư thường bị thiệt trong việc tính giá trị tỷ lệ góp vốn trong các doanh nghiệp liên doanh và hậu quả là bị thiệt hại trong việc chia lợi nhuận; (2). Gây tổn hại đến môi trường; (3). Chất lượng sản phẩm thấp, chi phí sản xuất cao và do đó sản phẩm của nước nhận đầu tư khó có thể cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Tuy nhiên, mặt trái này cũng một phần phụ thuộc vào chính sách công nghệ, pháp Luậtvề đầu tư, bảo vệ môi trường… và khả năng tiếp nhận công nghệ của nước nhận đầu tư.

4. Những mặt trái khác:

Mục đích của nhà đầu tư là kiếm lợi nhuận tối đa nên họ chỉ đầu tư vào những địa bàn, có cơ sở hạ tầng tương đối tốt, và những  lĩnh vực nhanh chóng thu hồi vốn và có lợi. Vì vậy đôi khi vốn đầu tư nước ngoài đã làm tăng thêm sự mất cân đối giữa các vùng, giữa nông thôn và thành thị. FDI cũng có thể có ảnh hưởng xấu về xã hội: Gây phân hoá giàu nghèo, thay đổi lối sống tiêu cực, xâm hại đến các giá trị văn hoá – xã hội truyền thống cùng với sự gia tăng của các tệ nạn xã hội như nghiện hút, mại dâm…

Từ sự phân tích trên ta thấy đối với mỗi nước nhận đầu tư, FDI không chỉ đem lại những lợi ích mà nó có thể gây ra những tác động xấu, do đó cần có sự quản lý của Nhà nước trong lĩnh vực này.

II. QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI

1. Khái niệm quản lý:

Quản lý nói chung là sự tác động có mục đích của chủ thể quản lý vào các đối tượng quản lý để điều khiển đối tượng quản lý nhằm đạt được mục đích đã đề ra.

Quản lý đầu tư chính là sự tác động liên tục, có tổ chức, có định hướng vào quá trình đầu tư bằng một hệ thống đồng bộ các biện pháp kinh tế – xã hội và tổ chức – kỹ thuật cùng các biện pháp nhằm đạt được hiệu quả kinh tế – xã hội cao trong những điều kiện cụ thể xác định và trên cơ sở vận dụng sáng tạo những quy Luậtkinh tế khách quan nói chung và quy Luậtvận động đặc thù của đầu tư nói riêng.

2. Quản lý Nhà nước về kinh tế trong nền kinh tế Việt Nam.

Nền kinh tế nước ta là nền kinh tế thị trường bao gồm nhiều thành kinh tế: kinh tế quốc doanh, kinh tế tập thể, kinh tế cá thể, kinh tế hộ gia đình, kinh tế tư bản Nhà nước. Mỗi chủ thể kinh tế trong nền kinh tế có những dự kiến, phán đoán và quyết định khác nhau phù hợp với những lợi ích của mình. Để các quyết định tập trung, hướng vào mục tiêu chung, vừa có lợi cho mỗi bản thân chủ thể, vừa có lợi cho quốc kế dân sinh cần có sự điều hoà theo một định hướng chung, có hiệu quả cao nhất. Trong một nền kinh tế thị trường thuần tuý, cơ chế điều hoà phối hợp, đó là cơ chế thị trường mà bản chất là cơ chế giá cả. Tuy nhiên, trong một nền kinh tế hỗn hợp, đặc biệt là một nền kinh tế như nước ta, thị trường chưa phát triển, giá cả chưa đủ mạnh để động viên các nguồn lực thì vai trò của Nhà nước là đặc biệt quan trọng. Vai trò đó được nâng lên trong điều kiện chúng ta phải tập trung mọi sức lực để tăng trưởng và phát triển nhanh đảm bảo các mục tiêu công bằng xã hội.

Nhà nước thực hiện chức năng quản lý vừa với tư cách là cơ quan quyền lực đại diện cho nhân dân, vừa với chức năng là người chủ tài sản thuộc sở hữu toàn dân. Tuy vậy, chức năng, phương thức quản lý của Nhà nước trong nền kinh tế thị trường đã có nhiều thay đổi so với trước đây. Có nhiều quan điểm sung quanh vai trò và chức năng của Nhà nước trong nền kinh tế thị trường, nhưng trong giai đoạn hiện nay, có thể nói, Nhà nước chủ yếu tập trung vào những chức năng chủ yếu sau:

Một là, thể chế hoá một cách đồng bộ, nhất quán các chính sách kinh tế và cơ chế kinh tế, tạo điều kiện môi trường cho hoạt động sản xuất kinh doanh, cạnh tranh lành mạnh, chống độc quyền.

Hai là, cải cách bộ máy Nhà nước sao cho bộ máy này có đủ khả năng và tư cách là một người trọng tài nghiêm minh, giải quyết và điều hoà các mối quan hệ lợi ích trong nền kinh tế thị trường.

Ba là, xây dựng kết cấu hạ tầng, đầu tư có trọng điểm khu vực kinh tế quốc doanh, xây dựng một số ngành mũi nhọn, cung cấp các dịch vụ công cộng cho toàn xã hội.

Với các chức năng như vậy, phương thức quản lý của Nhà nước cũng chuyển dần quản lý trực tiếp sang quản lý gián tiếp bằng công cụ Luậtpháp, kế hoạch và các chính sách kinh tế vĩ mô quan trọng.

Trong giai đoạn đầu có thể vẫn phải sử dụng phương pháp quản lý trực tiếp là chủ yếu, dần dần chuyển sang kết hợp giữa quản lý trực tiếp và quản lý gián tiếp. Cuối cùng, khi Luậtpháp và các công cụ đã hoàn chỉnh, Nhà nước sử dụng nhiều đến biện pháp điều tiết gián tiếp thông qua thị trường.

Để tiến hành quản lý các hoạt động kinh tế – xã hội, Nhà nước sử dụng các công cụ quản lý của mình với tư cách là môi trường, là vật truyền dẫn và khách thể quản lý tới các đối tượng quản lý. Môi trường tốt bao gồm không chỉ môi trường pháp lý đồng bộ, hoàn chỉnh, môi trường kinh tế nhiều tiềm năng phát triển, môi trường các nguồn lực dồi dào, phong phú như nguồn nhân lực với giá rẻ. Môi trường hành chính thuận tiện, nhanh chóng đáp ứng được yêu cầu của nền kinh tế, của quản lý kinh tế, quản lý sản xuất kinh doanh mà còn bao gồm cả khả năng giải quyết đúng đắn quan hệ lợi ích kinh tế thời kỳ các chủ thể kinh tế trong nền kinh tế thị trường. Nói cách khác, với hệ thống công cụ quản lý vĩ mô, quản lý Nhà nước về kinh tế có cơ hội tạo dựng, xác lập môi trường tốt cho các hoạt động đầu tư trực tiếp nước ngoài hoạt động một cách có hiệu quả nhất, bao gồm các loại hình doanh nghiệp khác nhau. Các công cụ quản lý kinh tế – xã hội chính là phương tiện mà Nhà nước dùng để tác động, điều chỉnh hành vi của con người trong xã hội nhằm đạt được các ý đồ, mục tiêu mong muốn của mình. Chính nhờ các công cụ quản lý với tư cách là vật truyền dẫn tác động mà Nhà nước chuyển tải được các ý định và ý chí tác động của mình lên mỗi con người trên toàn bộ các vùng của đất nước và các khu vực bên ngoài.

Các công cụ quản lý vĩ mô bao gồm: Chính sách kinh tế – xã hội; Bộ máy Nhà nước và công chức Nhà nước; Pháp luật; Kế hoạch – chiến lược; Các quyết định hành chính v.v…

Chính sách kinh tế – xã hội: Là tổng thể các quan điểm, các chuẩn mực, các biện pháp, các thủ thuật mà chủ thể quản lý (trong phạm vi quốc gia đó là Nhà nước) sử dụng, nhằm tác động lên đối tượng và khách thể quản lý để đạt được các mục tiêu trong số các mục tiêu chiến lược chung của đất nước một cách tốt nhất sau một thời gian xác định.

Đối với hoạt động đầu tư nước ngoài, chính sách kinh tế của Nhà nước một mặt tạo ra sự thông thoáng cho các doanh nghiệp FDI phát triển, mặt khác phải bảo vệ các doanh nghiệp trong nước phát triển, hướng các hoạt động đầu tư trực tiếp vào các ngành, các vùng, các lĩnh vực bức thiết của nền kinh tế quốc dân.

Bộ máy Nhà nước và công chức Nhà nước: Theo hiến pháp năm 1992, Bộ máy Nhà nước bao gồm các loại cơ quan chủ thể là các cơ quan quyền lực Nhà nước (gồm Quốc hội và Hội đồng Nhân dân các cấp), các cơ quan quản lý Nhà nước (gồm Chính phủ, các Bộ, cơ quan ngang bộ và các cơ quan khác thuộc Chính phủ, Uỷ ban nhân dân các cấp), các cơ quan kiểm sát, các cơ quan xét xử. Bộ máy Nhà nước ta là sự phối hợp nhịp nhàng giữa các cơ quan để thực thi các chức năng lập pháp, hành pháp, tư pháp đã được xác định trong hiến pháp và tại các Luậtvề tổ chức các cơ quan trong bộ máy Nhà nước.

Các công chức là những người làm nhiệm vụ tại các công sở của Nhà nước, được hưởng lương và phụ cấp theo công việc được giao lấy từ ngân sách Nhà nước.

Đối với hoạt động đầu tư trực tiếp nước ngoài, Nhà nước ta và đội ngũ cán bộ công chức Nhà nước phải tạo môi trường thông thoáng, đặc biệt là khâu thủ tục hành chính và các quy định về các loại, mức thuế, lệ phí phải nộp để tạo hành lang cho các doanh nghiệp phát triển và thu hút ngày càng nhiều các nhà đầu tư nước ngoài vào làm ăn ở Việt Nam.

Công sản: Là các nguồn vốn và phương tiện vật chất mà Nhà nước có thể sử dụng để điều hành xã hội như: Ngân sách, đất đai, kho bạc, kết cấu hạ tầng, các doanh nghiệp Nhà nước… và các tài sản tự nhiên khác mà Nhà nước nắm giữ, đưa vào khai thác, sử dụng. Đối với các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài Nhà nước, phải tạo điều kiện về quỹ đất đai cho các doanh nghiệp theo những quy hoạch đã định và phải luôn quan tâm bảo vệ nguồn tài sản này, tránh để các doanh nghiệp vốn đầu tư nước ngoài vì lợi ích riêng làm tổn hại đến tài nguyên đất đai của đất nước. Mặt khác, kết cấu hạ tầng đang là một vật cản đối với các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, do sự lạc hậu và thiếu đồng bộ gây ra, vì vậy Nhà nước cần đặc biệt quan tâm để từng bước hoàn thiện cơ sở hạ tầng.

Kế hoạch là tập hợp các mục tiêu, các nhiệm vụ và các nguồn lực phải có để thực hiện các mục tiêu, các nhiệm vụ đặt ra.

Công tác kế hoạch của Nhà nước đối với hoạt động đầu tư trực tiếp nước ngoài phải tuân thủ các đòi hỏi của các quy Luậtkinh tế, thị trường… do đó nó chỉ mang tính định hướng, gián tiếp dựa trên một quy hoạch tổng thể chung thông qua các đòn bẩy kinh tế và lợi ích kinh tế để cho các doanh nghiệp doanh nghiệp FDI tự do phát triển trong một hành lang quy định chuẩn xác của Nhà nước.

Các quyết định hành chính Nhà nước: Là sản phẩm trí tuệ của các nhà lãnh đạo và các công chức Nhà nước để điều hành, quản lý xã hội; là sự thể hiện ý chí của Nhà nước bằng các mệnh lệnh mang tính đơn phương của quyền hành pháp Nhà nước, nhờ đó việc điều hành xã hội được thuận lợi. Đây là trách nhiệm tối thượng của Nhà nước đối với xã hội.

Các quyết định quản lý của Nhà nước đối với hoạt động đầu tư trực tiếp nước ngoài phải hợp lý dựa trên việc xử lý kết hợp hài hoà lợi ích của Nhà đầu tư với Nhà nước và tập thể người lao động trong doanh nghiệp. Các quyết định phải đảm bảo sự ổn định lâu dài cho các hoạt động FDI phát triển thuận lợi. Các công cụ quản lý vĩ mô của Nhà nước có thể được mô hình hoá theo sơ đồ dưới đây

p>�})a>�4 , /p>

73

2. Định hướng đầu tư phát triển SXKD trong những năm tới.

73

2.1. Nhận định về thị trường hoạt động:

73

2.2. Định hướng đầu tư phát triển của Công ty trong những năm tới

74

CHƯƠNG III

 MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ ĐẦU TƯ SXKD CỦA CÔNG TY XUẤT NHẬP KHẨU VÀ ĐẦU TƯ IMEXIN HÀ NỘI

 

76

I – MỘT SỐ GIẢI PHÁP ĐẠT HIỆU QUẢ CHUNG

76

1 . Tìm kiếm và mở rộng thị trường

76

 1.1 – Cơ sở thực tiễn để tìm kiếm, mở rộng và chiếm lĩnh thị trường

76

1.1.1 – Nghiên cứu thị trường tiêu thụ

76

1.1.2.  Nghiên cứu yếu tố đầu vào

77

        1.1.3 – Nghiên cứu nguồn lao động

 

77

1.1.4.  Nghiên cứu về nguồn vốn

77

2 – Sử dụng tiết kiệm, hiệu quả các nguồn lực, khai thác hợp lý các khả  năng tiềm tàng

 

77

2.1.  Yếu tố lao động

78

2.1.1 – Về số lượng lao động

78

2.1.2 – Về thời gian lao động

78

2.1.3 – Về năng suất lao động

79

2.2 – Yếu tố tư liệu lao động

79

2.3 – Yếu tố nguyên vật liệu

81

II – NÂNG CAO HIỆU QUẢ ĐẦU TƯ – MỘT SỐ GIẢI PHÁP CHO CÔNG TY XUẤT NHẬP KHẨU VÀ ĐẦU TƯ IMEXIN

83

1. Xây dựng quan điểm đúng đắn về công nghiệp hoá – hiện đại hoá

83

1.1. Xây dựng các chiến lược nhằm đẩy mạnh CNH, HĐH sản xuất của Công ty

84

1.2.  Các giải pháp liên quan đến lập dự án đầu tư

85

1.2.1. Đối với lập dự án đầu tư mua sắm và tạo dựng TSCĐ cho Công ty

85

1.2.2 – Đối với công tác lập dự án đầu tư

85

2 – Đối với quá trình đầu tư của Công ty  

88

2.1 – Trong quá trình chuẩn bị đầu tư.

88

2.2 – Quá trình thực hiện đầu tư

89

2.3 – Giai đoạn vận hành dự án (Giai đoạn SXKD)

89

3.  Tăng cường công tác quản lý và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn

90

3.1.  Tăng cường công tác quản lý vốn

90

3.2.  Nâng cao hiệu quả sử dụng vốn

90

4.  Vấn đề thanh toán bằng ngoại tệ

91

Kết luận

92

 

 

 

KẾT LUẬN

 

Sau hơn 10 năm thực hiện đường lối đổi mới, mở cửa, hội nhập quốc tế thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài nói chung và lĩnh vực sản xuất hàng Dệt – May nói riêng. Ngành Dệt – May Việt Nam đã đạt được những thành tựu quan trọng góp phần thực hiện chiến lược phát triển tăng tốc ngành Dệt – May Việt Nam đến năm 2010. Do đặc thù của ngành Dệt – May (sử dụng nhiều lao động, công nghệ đa dạng) và của công tác quản lý Nhà nước về đầu tư nước ngoài. Thời gian qua các cơ quan quản lý Nhà nước về đầu tư nước ngoài trong lĩnh vực sản xuất hàng Dệt – May đã có nhiều nỗ lực thực hiện chức năng, nhiệm vụ của mình và đã đạt được nhiều kết quả có ý nghĩa quan trọng, tuy nhiên vẫn còn không ít những tồn tại, thiếu sót. Cần phải tập trung giải quyết nhằm đẩy mạnh và nâng cao hơn nữa hiệu quả của hoạt động này trong thời gian tới, thực hiện thắng lợi mục tiêu phát triển ngành Dệt – May Việt Nam và sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

 

– Giáo trình kinh tế đầu tư – PGS.TS Nguyễn Ngọc Mai (chủ biên).

– Tạp chí nghiên cứu lý luận

– Những vấn đề kinh tế thế giới 3-1996, số 2/1997.

– Tạp chí nghiên cứu kinh tế

– Luậtđầu tư nước ngoài Việt Nam, 1992, 1996,2000

– Quy định chi tiết thi hành Luậtđầu tư nước ngoài.

– Tài liệu hiệp hội Dệt – May Việt Nam 10/2000

– Kế hoạch phát triển ngành công nghiệp Dệt – May Việt Nam đến năm 2010. Tổng công ty Dệt – May Việt Nam.

– Tạp chí thông tin câu lạc bộ doanh nghiệp đầu tư nước ngoài.

– Giáo trình quản lý Nhà nước về kinh tế

– Chiến lược công nghiệp trung hạn Việt Nam

– Tạp chí kinh tế và dự báo 8/1998.

– Tạp chí Luậthọc số 4-1996.

– Tạp chí Dệt – May.

+ Sách một số vấn đề mới về FDI tại Việt Nam. Nhà xuất bản Thống kê 1997.

+  Sách: Hoàn thiện chính sách và tổ chức thu hút đầu tư trực tiếp của nước ngoài. PGS.PTS Mai Ngọc Cường (chủ biên).

Và một số tài liệu thực tế của Vụ quản lý dự án đầu tư nước ngoài. Vụ Công nghiệp, Bộ Kế hoạch và Đầu tư.

MỤC LỤC

 
Trang
LỜI NÓI ĐẦU

1

Chương I. Những vấn đề lý luận chung về đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) – Quản lý Nhà nước về FDI và lĩnh vực Dệt May

2

I/ Những vấn đề chung về đầu tư trực tiếp nước ngoài

2

1. Khái niệm

2

2. Hình thức đầu tư

3

3. Vị trí và vai trò của FDI

4

II/ Quản lý Nhà nước về đầu tư trực tiếp nước ngoài

8

1. Khái niệm quản lý

8

2. Bản chất quản lý Nhà nước về kinh tế trong nền kinh tế Việt Nam

8

3. Quản lý Nhà nước về hoạt động đầu trực tiếp nước ngoài (FDI)

12

4. Các phương pháp quản lý hoạt động đầu tư

16

III/ Một số vấn đề về lĩnh vực Dệt may

19

1. Ngành Dệt – May

19

2. Đặc điểm của ngành Dệt – May

20

3. Xu thế  phát triển và dịch chuyển của ngành Dệt – May trong khu vực

21

Chương II. Thực trạng công tác quản lý đầu tư trực tiếp nước ngoài trong lĩnh vực Dệt – May

26

I/ Khái quát về tình hình FDI vào lĩnh vực Dệt – May Việt Nam

26

1. Ngành Dệt

27

2. Ngành may – phụ liệu may

31

3. Nhận xét về kết quả hoạt động của FDI trong ngành công nghiệp Dệt – May

34

II/ Thực trạng công tác quản lý Nhà nước về hoạt động đầu tư trực tiếp nước ngoài trong lĩnh vực Dệt – May ở Việt Nam từ năm 1988 đến nay

37

A. Quá trình hình thành công tác quản lý

37

B. Quản lý Nhà nước về hoạt động FDI trong lĩnh vực sản xuất hàng Dệt – May

43

1. Xây dựng hệ thống pháp Luậtvà văn bản dưới Luậtliên quan

44

2. Xây dựng và quản lý thực hiện cơ chế, chính sách

50

3. Xây dựng quy hoạch

60

4. Quản lý các dự án FDI trong Dệt – May sau khi cấp giấy phép đầu tư

62

Chương III. Một số giải pháp nâng cao năng lực quản lý Nhà nước đối với hoạt động FDI trong lĩnh vực Dệt – May

65

I/ Quan điểm và mục tiêu phát triển ngành công nghiệp Dệt – May Việt Nam

65

1. Quan điểm phát triển ngành Dệt – May Việt Nam

65

2. Mục tiêu năm 2001 và đến năm 2010

67

II/ Một số thuận lợi và khó khăn cơ bản đối với công tác quản lý FDI trong lĩnh vực sản xuất hàng Dệt – May

68

1. Thuận lợi

68

2. Khó khăn

69

III/ Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu lực quản lý Nhà nước đối với FDI trong ngành Dệt – May

70

1. Nâng cao chất lượng quy hoạch thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài và đối với công tác xúc tiến vận động đầu tư

70

2. Tiếp tục hoàn thiện cơ chế quản lý Nhà nước đối với các dự án FDI

71

3. Tập trung cao độ công tác quản lý, điều hành để tháo gỡ khó khăn, hỗ trợ các dự án đầu tư trực tiếp hoạt động có hiệu quả

72

4. Phối hợp đồng bộ, thống nhất giữa các cơ quan quản lý Nhà nước về đầu tư trực tiếp trong ngành Dệt – May

73

5. Thiết lập hệ thống giám sát hoạt động doanh nghiệp FDI

73

6. Rà soát và hệ thống hoá toàn bộ các văn bản pháp Luậtliên quan

73

7. Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, hoạt động của công đoàn và các tổ chức đoàn thể trong các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài

73

8. Đào tạo bồi dưỡng cán bộ quản lý Nhà nước về hoạt động FDI

74

KẾT LUẬN

75

TÀI LIỆU THAM KHẢO

76

 

 

 

About svktclub

svktclub nhận viết thuê luận văn,báo cáo,chuyên đề tốt nghiệp
Bài này đã được đăng trong Luận văn, chuyên đề, khóa luận và được gắn thẻ , , , , , . Đánh dấu đường dẫn tĩnh.

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s