Bước đầu đánh giá tổng giá trị kinh tế của rừng Dẻ xã Hoàng Hoa Thám – Chí Linh – Hải Dương cho việc hoạch định chính sách duy trì rừng Dẻ này


LỜI NÓI ĐẦU

TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI

R

ừng là một loại đệm đặc biệt không chỉ ảnh hưởng đến điều kiện khí hậu như một nhân tố hình thành quan trọng, mà còn có vai trò như một nhân tố điều hoà khí hậu, duy trì và phục hồi những điều kiện khí tượng thuỷ văn thuận lợi cho sự tồn tại của sinh giới. Những chức năng sinh thái quan trọng nhất của rừng là điều hoà khí hậu, giữ và điều tiết nguồn nước, bảo vệ đất.

Rừng được xem là nhân tố tự nhiên quan trọng góp phần bảo vệ và cải thiện môi trường sống của cả hành tinh. Việc phá rừng trong những thập kỉ gần đây đã gây ra những hậu quả sinh thái nghiêm trọng trên phạm vi toàn cầu. Biểu hiện rõ rệt nhất là sự gia tăng của nhiệt độ trái đất, hoạt động của bão lụt, hạn hán, cháy rừng, dịch bệnh v.v… Bên cạnh đó diện tích rừng ngày càng thu hẹp dẫn đến đa dạng sinh học ( ĐDSH ) rừng ngày càng bị suy giảm, các giống loài động, thực vật quí hiếm có nguy cơ bị tuyệt chủng đã và đang là nguyên nhân chính thức dẫn đến sự tàn phá của thiên tai ngày càng khốc liệt . Ngoài ra, cùng với quá trình phát triển rừng ngày càng đóng vai trò quan trọng đối với đời sống sản xuất, sự tồn tại và phát triển của nhân dân. Do đó, một trong những nhiệm vụ quan trọng của nhân loại hiện nay là bảo vệ và phát triển rừng, khai thác một cách hợp lý, vừa nâng cao năng suất kinh tế vừa phát huy tối đa các chức năng sinh thái của rừng, ngăn chặn những quá trình biến đổi không thuận nghịch của môi trường sinh thái do phá rừng gây nên.

Nói đến ĐDSH và các hệ sinh thái, không thể không nói đến các hệ sinh thái rừng, bởi vì chúng đóng một vai trò đặc biệt trong công tác bảo vệ ĐDSH. Ngược lại, ĐDSH là nhân tố cơ bản quyết định sự bền vững của hệ thống chức năng rừng, nhưng ĐDSH là vấn đề khá mới mẻ ở Việt Nam , đặc biệt là lượng giá giá trị kinh tế về ĐDSH của rừng lại còn mới hơn. Nhận thức được tầm quan trọng và những thách thức của vấn đề cùng với lòng nhiệt huyết của bản thân ( một sinh viên chuyên ngành kinh tế và quản lí môi trường) về vấn đề ĐDSH rừng đã thúc đẩy tôi lựa chọn đề tài: “Bước đầu đánh giá tổng giá trị kinh tế của rừng Dẻ xã Hoàng Hoa Thám – Chí Linh – Hải Dương cho việc hoạch định chính sách duy trì rừng Dẻ này”.

Do tài liệu điều tra cơ bản, các số liệu chưa được đầy đủ. Mặt khác, do không có nhiều thời gian để thực hiện nên tôi còn gặp nhiều khó khăn, thiếu sót, có vấn đề chưa thể giải quyết được, những nội dung trình bày trong đề tài cũng chỉ là những kết quả bước đầu. Nhưng với những nỗ lực của mình tôi hy vọng sẽ phần nào giải quyết được những vấn đề bức xúc hiện nay. Bên cạnh đó tôi hy vọng sẽ nhận được ý kiến đánh giá, phê bình từ mọi phía để tôi có cơ hội hoàn thiện hơn về nhận thức .

MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU

Như chúng ta đã biết rừng suy giảm sẽ làm cho ĐDSH suy giảm. Tính ĐDSH rừng suy giảm chủ yếu do hai nguyên nhân đó là các hiểm hoạ tự nhiên và do con người. Mối nguy hại đối với ĐDSH có liên quan đến hoạt động của con người là việc phá huỷ, chia cắt, làm suy thoái nơi sống (sinh cảnh) của các loài. Phá huỷ nơi sống hay sinh cảnh sống của loài là mối đe doạ chính đối với mất mát ĐDSH. Mất nơi cư trú được coi là nguy cơ đầu tiên làm cho các động vật có xương sống bị tuyệt chủng và cũng là nguy cơ đối với các loài động vật không xương sống và thực vật. Phần lớn nơi cư trú nguyên thuỷ là rừng, do đó việc duy trì và bảo vệ rừng không chỉ là mục tiêu, nhiệm vụ riêng của mỗi quốc gia mà là vấn đề được toàn cầu quan tâm. Thực tế cho thấy đã có rất nhiều chương trình, chiến lược, đề tài nghiên cứu về rừng để đưa ra những biện pháp duy trì rừng và nâng cao ý thức bảo vệ rừng.

Đối với bản thân tôi, khi chọn đề tài này tôi cũng mong rằng sẽ góp phần nâng cao nhận thức của bản thân về tầm quan trọng của rừng cũng như phần nào làm cho mọi người hiểu rõ giá trị của nguồn tài nguyên rừng nói chung và rừng Dẻ nói riêng. Do đó mục tiêu của tôi là tính tổng giá trị kinh tế của rừng Dẻ- xã Hoàng Hoa Thám – Chí Linh – Hải Dương để mọi người không chỉ thấy được tầm quan trọng khi duy trì khu rừng này mà còn nhận thức được bảo tồn ĐDSH phải là nhiệm vụ cấp bách của toàn cầu, toàn nhân loại.

NỘI DUNG NGHIÊN CỨU : Gồm 3 chương

Chương I : Cơ sở nhận thức đối với tổng giá trị kinh tế của rừng Dẻ – xã Hoàng Hoa Thám – Chí Linh – Hải Dương.

Chương II : Hiện trạng rừng Chí Linh – Hải Dương.

Chương III : Bước đầu đánh giá tổng giá trị kinh tế rừng Dẻ xã Hoàng Hoa Thám- Chí Linh – Hải Dương

PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.

– Phương pháp điều tra thực tế

– Phương pháp thu thập và tổng hợp số liệu

– Phương pháp phân tích kinh tế môi trường

– Phương pháp lượng hoá

– Phương pháp tổng giá trị kinh tế

– Phương pháp chi phí – lợi ích.

GIỚI HẠN NGHIÊN CỨU

– Đối tượng nghiên cứu : Rừng Dẻ

– Phạm vi nghiên cứu : Đánh giá tổng giá trị kinh tế rừng Dẻ- xã Hoàng Hoa Thám.

Tôi xin được bày tỏ lời cảm ơn chân thành tới sự giúp đỡ nhiệt tình và đầy trách nhiệm của thầy giáo hướng dẫn  PGS.TS Nguyễn Thế Chinh, GVC. Nguyễn Công Thành và TS . Nguyễn Văn Tài – người đã hướng dẫn tôi trong thời gian thực tập ở Vụ Môi trường- Bộ TNMT

 


CHƯƠNG I

CƠ SỞ NHẬN THỨC ĐỐI VỚI TỔNG GIÁ TRỊ KINH TẾ CỦA RỪNG DẺ – XÃ HOÀNG HOA THÁM – CHÍ LINH – HẢI DƯƠNG.

I. CƠ SỞ NHẬN THỨC, ĐÁNH GIÁ GIÁ TRỊ KINH TẾ CỦA RỪNG DẺ – XÃ HOÀNG HOA THÁM – CHÍ LINH – HẢI DƯƠNG.

1.1. Cơ sở sinh thái học trong đánh giá giá trị kinh tế của rừng Dẻ.

Theo quan điểm sinh thái học, rừng là một hệ thống đồng nhất gồm nhiều phân hệ là các thành phần của môi trường như : đất, nước, hệ động vật, thực vật…

Quần xã sinh học có quan hệ với môi trường vật lý tạo thành một hệ sinh thái. Hệ sinh thái là một đơn vị cấu trúc, chức năng của sinh quyển và gồm các quần xã thực vật, các quần xã động vật, các quần xã vi sinh vật, thổ nhưỡng (đất) và các yếu tố khí hậu. Một quần xã có sự biến động sẽ gây biến động dây truyền. Vì vậy phải đánh giá tổng thể, lượng hoá hết giá trị của hệ sinh thái nhằm định giá chuẩn xác đầu ra của hệ thống chống thất bại thị trường, xây dựng mô hình quản lý thích hợp tác động vào hệ thống một cách hiệu quả, giữ cân bằng sinh thái cho rừng nhằm quản lý phát triển bền vững.

Quan điểm sinh thái học đánh giá giá trị kinh tế của rừng nói chung và rừng Dẻ nói riêng dựa vào chức năng của rừng và sản phẩm của rừng.

* Chức năng của rừng

+ Chống xói mòn, cải tạo đất

+ Hạn chế lũ lụt

+ Điều hoà không khí

+ Hấp thụ tro, khói, bụi.

+ Giữ nước, điều tiết dòng chảy

+ Bảo vệ ĐDSH.

* Sản phẩm của rừng : Hạt Dẻ, gỗ, dược liệu,…

1.2. Cơ sở kinh tế học để đánh giá giá trị kinh tế rừng Dẻ.

Hệ sinh thái rừng cung cấp hàng hoá, dịch vụ môi trường cho con người. Vì vậy đánh giá giá trị kinh tế của nó phải phản ánh đúng giá trị kinh tế của nó để định giá các hàng hoá , dịch vụ môi trường. Cần lượng hoá được cả các ngoại ứng tích cực và tiêu cực để phản ánh vào trong giá của hàng hoá vì nó là nhân tố hay bị bỏ qua trong quá trình định giá hàng hoá môi trường. Nếu định giá sai các hàng hoá môi trường của rừng sẽ dẫn đến không khai thác ở điểm tối ưu . Hậu quả là tài nguyên bị cạn kiệt, môi trường bị ô nhiễm.

Đánh giá giá trị kinh tế của rừng ta phải nhận thức được rừng là một hệ sinh thái động, là tài nguyên thiên nhiên có thể tái sinh. Việc khai thác hợp lí sẽ đạt hiệu quả kinh tế và đảm bảo cân bằng sinh thái. Để nghiên cứu vấn đề này người ta dựa vào mô hình tổng quát về sử dụng tài nguyên có thể tái sinh sau. Đây là mô hình dựa trên cơ sở nhìn nhận sinh học trong mối quan hệ thay đổi về sinh thái.

KẾT LUẬN

 Nhận thức được những vai trò của rừng, Đảng và Nhà nước ta đã có nhiều chủ trương, chính sách cho vấn đề môi trường nhằm đáp ứng cho nhu cầu phát triển bền vững của đất nước trong tương lai. Nhưng vấn đề đặt ra là làm sao để cho người dân và các cấp quản lí địa phương cũng nhận thức được vấn đề này. Do đó các nhà kinh tế môi trường phải quan tâm nghiên cứu tìm ra giải pháp giữa tăng trưởng kinh tế và bảo vệ môi trường.

Việt Nam hiện nay đang chuyển đổi nhanh sang nền kinh tế thị trường và chúng ta chưa biết hết được kinh tế thị trường sẽ tác động đến ĐDSH như thế nào. Nhưng những cải tổ về quản lý hành chính nhà nước và pháp luật mở ra khả năng cho việc đưa ra những biện pháp bảo vệ môi trường thích hợp . Công tác bảo tồn ĐDSH hữu hiệu đòi hỏi phải xác định rõ trách nhiệm của những tổ chức Nhà nước và phi chính phủ có tác động đến môi trường. Nguồn tài nguyên thiên nhiên được bảo tồn sẽ là cơ sở cho việc tiếp tục phát triển kinh tế.

Trong những năm gần đây người dân đã không ngần ngại khai thác quá mức các tài nguyên rừng do nguồn lợi của các tài nguyên này rất lớn và họ chưa thấy được những giá trị sử dụng gián tiếp của rừng . Điều đó đã đe doạ trực tiếp đến sự tồn tại và phát triển của nhân loại. Đề tài này tôi đã lượng hoá tổng giá trị kinh tế của rừng Dẻ xã Hoàng Hoa Thám- Chí Linh – Hải Dương nhằm đánh giá cả giá trị sử dụng trực tiếp và giá trị sử dụng gián tiếp của rừng Dẻ từ đó có thể thấy được giá trị sử dụng gián tiếp của rừng Dẻ nói riêng và rừng nói chung là rất lớn. Do đó phải nâng cao nhận thức cho người dân về lợi ích môi trường của rừng . Từ đó họ sẽ có các biện pháp bảo vệ rừng và khai thác một cách hợp lí.


MỤC LỤC

LỜI NÓI ĐẦU………………………………………………………………………………………………………. 1

CHƯƠNG I : CƠ SỞ NHẬN THỨC ĐỐI VỚI TỔNG GIÁ TRỊ  KINH TẾ CỦA RỪNG DẺ – XÃ HOÀNG HOA THÁM – CHÍ LINH – HẢI DƯƠNG…………………………………………………………….. 4

I. Cơ sở nhận thức, đánh giá giá trị kinh tế của rừng Dẻ – xã Hoàng Hoa Thám – Chí Linh – Hải Dương……………………………………………………………………………………. 4

1.1Cơ sở sinh thái học trong đánh giá giá trị kinh tế của rừng Dẻ……… 4

1.2.Cơ sở kinh tế học để đánh giá giá trị kinh tế rừng Dẻ…………………. 5

II. Tiếp cận những đánh giá kinh tế đối với rừng Dẻ………………. 6

2.1. Tổng giá trị kinh tế (TEV)…………………………………………………….. 6

2.1.1. Giá trị sử dụng trực tiếp………………………………………………. 8

2.1.2. Giá trị sử dụng gián tiếp………………………………………………. 9

2.1.3. Giá trị không sử dụng…………………………………………………. 9

2.2. Phân tích chi phí – lợi ích…………………………………………………….. 10

III. Giá trị kinh tế của rừng Dẻ – xã Hoàng Hoa Thám – Chí Linh – Hải Dương.          12

IV. Sự cần thiết của việc lượng hoá tổng giá trị kinh tế của rừng Dẻ     13

4.1. Khái quát về đa dạng sinh học……………………………………………… 13

4.2 Suy giảm đa dạng sinh học và nguyên nhân……………………………. 14

4.3. Hậu quả của suy giảm đa dạng sinh học………………………………… 20

V. Các phương pháp lượng hoá………………………………………….. 21

5.1. Phương pháp đáp ứng liều lượng………………………………………….. 21

5.2. Phương pháp chi phí thay thế………………………………………………. 22

5.3. Phương pháp chi phí cơ hội…………………………………………………. 22

5.4. Phương pháp chi phí du lịch (TCM)……………………………………… 22

5.5. Phương pháp đánh giá hưởng thụ (HPM)………………………………. 23

5.6. Phương pháp đánh giá ngẫu nhiên (CVM)…………………………….. 23

Chương II : Hiện Trạng rừng Chí Linh – Hải Dương……………………. 25

I. Giới thiệu chung về huyện Chí Linh – Hải Dương…………….. 25

1.1. Vị trí địa lí………………………………………………………………………… 25

1.2. Điều kiện tự nhiên………………………………………………………………. 25

1.2.1. Địa hình………………………………………………………………….. 25

1.2.2. Đất đai thổ nhưỡng…………………………………………………… 25

1.2.3. Khí hậu…………………………………………………………………… 26

1.2.4. Thuỷ văn…………………………………………………………………. 26

II. ĐDSH của rừng Chí Linh – Hải Dương…………………………… 26

2.1. Hệ thực vật Chí Linh………………………………………………………….. 26

2.1.1. Phân loài thực vật…………………………………………………….. 26

2.1.2. Giá trị tài nguyên thực vật Chí Linh…………………………….. 27

2.1.3. Chất lượng rừng và giá trị tài nguyên rừng……………………. 34

2.2. Hệ động vật Chí Linh…………………………………………………………. 35

2.2.1. Thành phần các loài của các nhóm động vật ………………… 35

2.2.2. Các loài thú rừng ……………………………………………………… 37

2.2.3. Các loài chim ………………………………………………………….. 39

2.2.4. Các loài lưỡng cư và bò sát………………………………………… 41

III. Nguyên nhân và diễn biến khai thác rừng Dẻ…………………. 41

Chương III : Bước đầu đánh giá tổng giá trị kinh tế của rừng Dẻ…… 45

I. Đánh giá giá trị kinh tế……………………………………………………. 45

1.1.Đánh giá giá trị sử dụng trực tiếp………………………………………….. 45

1.1.1. Giá trị của nguồn lợi hạt Dẻ……………………………………. 45

1.1.2Giá trị của nguồn lợi củi gỗ………………………………………. 46

1.1.3. Giá trị của nguồn lợi mật ong………………………………….. 48

1.1.4. Giá trị sử dụng trực tiếp khác………………………………….. 49

1.2. Đánh giá giá trị sử dụng gián tiếp…………………………………………. 50

1.2.1. Giá trị của khả năng điều hoà khí hậu………………………….. 50

1.2.2. Giá trị của khả năng hấp thụ bụi…………………………………. 53

1.2.3. Giá trị của khả năng chống xói mòn……………………………. 54

1.2.4.Giá trị sử dụng gián tiếp khác……………………………………… 56

1.3. Đánh giá giá trị không sử dụng…………………………………………….. 58

II. Phân tích hiệu quả của việc duy trì rừng Dẻ – xã Hoàng Hoa Thám – Chí Linh – Hải Dương………………………………………………………………………………………………….. 60

2.1. Lợi ích………………………………………………………………………………. 60

2.2. Chi phí……………………………………………………………………………… 61

2.2.1. Chi phí chăm sóc rừng Dẻ………………………………………….. 61

2.2.2. Chi phí cơ hội………………………………………………………….. 63

2.2.3. Chi phí duy trì ………………………………………………………… 68

III. Giải pháp và kiến nghị…………………………………………………. 69

3.1. Giải pháp………………………………………………………………………….. 69

3.2. Kiến nghị………………………………………………………………………….. 69

Kết luận…………………………………………………………………………… 71

Tài liệu tham khảo

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Nhập môn phân tích chi phí – lợi ích – Trần Võ Hùng Sơn

2. Bài giảng phân tích chi phí – lợi ích – PGS.TS Nguyễn Thế Chinh.

3. Bài giảng kinh tế môi trường ( Dùng cho chuyên ngành )- Bộ môn Kinh tế và Quản lý môi trường – Trường ĐHKTQD.

4. Giáo trình quản lí môi trường – GS.TS. Đặng Như Toàn.

5. Kinh tế môi trường – Tác giả R.Kerry Turner, David Pearce và Ian Bateman.

6. Kế hoạch hành động ĐDSH của Việt Nam

7.Khí tượng thuỷ văn rừng ( giáo trình ĐH Lâm nghiệp)- Vương Văn Quỳnh và Trần Tuyết Hằng.

8. Môi trường trên địa bàn rừng – Vương Văn Quỳnh – Đai học Lâm nghiệp

9.Bảo tồn Đa dạng sinh học – Nguyễn Hoàng Nghĩa.Viện Khoa học lâm nghiệp Việt Nam .

10. Định hướng chiến lược bảo tồn nguồn gen cây rừng ở Việt Nam – Nguyễn Hoàng Nghĩa. Thông tin KHKT L, Viện KHLN Việt Nam, số 1- 1994, 6- 9.

11.Báo cáo kết quả thực hiện đề tài đánh giá hiện trạng Đa dạng sinh học và tài nguyên sinh vật khu vực Chí Linh- Hải Dương (1998)- Đặng Huy Huỳnh và Trần Ngọc Ninh.

12. Phương hướng sử dụng bảo vệ và phát triển tài nguyên môi trường vùng Chí Linh- Hải Dương (1993). GS.TS Đặng Huy Huỳnh -Viện sinh thái tài nguyên sinh vật .

13. Báo cáo sơ kết dự án “Xây dựng mô hình bền vững rừng Giẻ tái sinh Chí Linh – Hải Dương”- Chương trình tài trợ các dự án nhỏ tại Việt nam (UNDP -GEF/SGP) do Trung tâm Môi trường và Lâm sinh nhiệt đới tổ chức điều hành.

14. Kinh tế hộ gia đình ở miền núi sử dụng đất dốc bền vững – PGS.PTS Nguyễn Xuân Khoát. Nhà xuất bản Nông nghiệp Hà Nội 1994.

15. Biểu thiết kế mô tả trạng thái bảo vệ rừng tự nhiên- Chương trình 661- năm 2003 của trạm QLTR Bắc Chí Linh.

16. Economic values of Biodiversity – Charles Perrings

17. Bảo tồn nguồn gien lâm nghiệp – Nguyễn Hoàng Nghĩa. Di truyền học và ứng dụng, số 2-1989

 

 

 

 

 

 

 

Lêi cam ®oan

T«i xin cam ®oan ®Ò tµi nµy lµ do b¶n th©n nghiªn cøu vµ thùc hiÖn. NÕu sai ph¹m t«i xin chÞu mäi kû luËt cña nhµ tr­êng.

   Sinh viªn

  NguyÔn ThÞ Ngäc ¸nh

Advertisements

About svktclub

svktclub nhận viết thuê luận văn,báo cáo,chuyên đề tốt nghiệp
Bài này đã được đăng trong Luận văn, chuyên đề, khóa luận và được gắn thẻ , , , , , , , , . Đánh dấu đường dẫn tĩnh.

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

w

Connecting to %s