Định hướng và giải pháp chuyển dịch cơ cấu ngành công nghiệp tỉnh Thanh Hóa giai đoạn 2011 – 2020 theo hướng công nghiệp hóa – hiện đại hóa


                                                          MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

DANH MỤC BẢNG, BIỂU

LỜI MỞ ĐẦU

CHƯƠNG I: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ CƠ CẤU NGÀNH CÔNG NGHIỆP VÀ SỰ CẦN THIẾT PHẢI CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU NGÀNH CÔNG NGHIỆP………………………………. 1

I.     LÝ LUẬN CHUNG VỀ CƠ CẤU CÔNG NGHIỆP VÀ CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU NGÀNH CÔNG NGHIỆP………………………………………………………………………………………………………………. 1

1.  Cơ cấu kinh tế và chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế………………………………….. 1

1.1. Cơ cấu kinh tế…………………………………………………………………………………………. 1

1.2. Chuyển dịch cơ cấu kinh tế…………………………………………………………………….. 3

1.3. Cơ sở lý thuyết của chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế……………………………. 4

1.3.1.  Lý thuyết các giai đoạn phát triển kinh tế của Rostow……………………. 4

1.3.2.  Mô hình kinh tế nhị nguyên…………………………………………………………….. 5

1.3.3.  Cơ cấu kinh tế theo lý thuyết cân đối liên ngành……………………………. 7

1.3.4.  Lý thuyết phát triển ngành không cân đối hay “cực tăng trưởng”….. 7

2.  Cơ cấu công nghiệp và chuyển dịch cơ cấu ngành công nghiệp…………………. 8

2.1. Cơ cấu công nghiệp………………………………………………………………………………… 8

2.2. Phân loại cơ cấu công nghiệp………………………………………………………………….. 9

2.2.1. Cơ cấu công nghiệp phân theo ngành kinh tế………………………………….. 9

2.2.2. Cơ cấu công nghiệp theo thành phần kinh tế…………………………………. 10

2.2.3. Cơ cấu công nghiệp theo vùng lãnh thổ………………………………………… 10

2.2.4. Cơ cấu công nghiệp theo trình độ công nghệ………………………………… 10

2.3. Chuyển dịch cơ cấu ngành công nghiệp………………………………………………… 11

2.3.1. Khái niệm chuyển dịch cơ cấu ngành công nghiệp………………………… 11

2.3.2. Các mô hình chuyển dịch cơ cấu ngành công nghiệp……………………. 11

2.3.3. Các nhân tố ảnh hưởng đến chuyển dịch cơ cấu ngành công nghiệp 12

3.  Xu hướng chuyển dịch cơ cấu ngành công nghiệp……………………………………. 15

3.1. Các xu hướng lớn về chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế trên thế giới……. 15

3.2. Xu hướng chuyển dịch cơ cấu ngành công nghiệp Việt Nam………………… 15

4. Chiến lược phát triển công nghiệp tác động tới chuyển dịch cơ cấu ngành công nghiệp        16

4.1. Chiến lược xuất khẩu sản phẩm xơ chế………………………………………………… 16

4.2. Chiến lược phát triển công nghiệp thay thế nhập khẩu…………………………. 16

4.3. Chiến lược phát triển công nghiệp hướng về xuất khẩu………………………… 17

4.4. Chiến lược ưu tiên phát triển công nghiệp nặng……………………………………. 17

4.5. Chiến lược ưu tiên phát triển công nghiệp nhẹ……………………………………… 17

4.6. Chiến lược phát triển tổng hợp kinh tế – xã hội…………………………………….. 18

II.     SỰ CẦN THIẾT KHÁCH QUAN CỦA CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU NGÀNH CÔNG NGHIỆP THEO HƯỚNG CÔNG NGHIỆP HÓA – HIỆN ĐẠI HÓA……………………………… 18

1.  Những vấn đề cơ bản về công nghiệp hóa – hiện đại hóa ở Việt Nam……… 18

1.1. Vai trò của công nghiệp và công nghiệp hóa với phát triển kinh tế – xã hội 18

1.2. Công nghiệp hóa – hiện đại hóa trong thời kỳ đổi mới ở Việt Nam……….. 19

2.  Sự cần thiết khách quan của chuyển dịch cơ cấu ngành công nghiệp theo hướng công nghiệp hóa – hiện đại hóa……………………………………………………………………………………………………. 20

2.1. Căn cứ vào xu thế phát triển kinh tế quốc tế, khắc phục cơ cấu công nghiệp còn lạc hậu cần thiết phải chuyển dịch cơ cấu ngành công nghiệp……………………………………………….. 20

2.2. Chuyển dịch cơ cấu công nghiệp là mục tiêu và biên pháp để đẩy nhanh quá trình công nghiệp hóa – hiện đại hóa ở nước ta hiên nay…………………………………………………………. 20

2.3. Một cơ cấu công nghiệp hợp lý góp phần tăng khả năng phát huy lợi thế so sánh của Việt Nam 21

2.4. Chuyển dịch cơ cấu công nghiệp là yêu cầu khách quan của quá trình hội nhập              21

III.   KINH NGHIỆM CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU NGÀNH CÔNG NGHIỆP TẠI MỘT SỐ ĐỊA PHƯƠNG VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM CHO TỈNH THANH HÓA……………. 21

1. Kinh nghiệm ở tỉnh Nghệ An……………………………………………………………………… 21

2.  Kinh nghiệm ở tỉnh Vĩnh Phúc………………………………………………………………….. 22

3.  Bài học kinh nghiệm cho tỉnh Thanh Hóa………………………………………………… 24

CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU NGÀNH CÔNG NGHIỆP TỈNH THANH HÓA GIAI ĐOẠN 2000 – 2009………………………………………………………………………… 25

I.     BỐI CẢNH KHÁCH QUAN TÁC ĐỘNG ĐẾN CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU NGÀNH CÔNG NGHIỆP CỦA TỈNH…………………………………………………………………………………………. 25

1.  Đặc điểm về điều kiện tự nhiên và tình hình phát triển kinh tế – xã hội của tỉnh Thanh Hóa       25

    1.1 Điều kiện tự nhiên và nguồn nhân lực…………………………………………………. 25

1.1.1.  Vị trí địa lý và tài nguyên thiên nhiên…………………………………………… 25

1.1.2.  Đặc điểm dân số và nguồn nhân lực…………………………………………….. 28

1.2. Tình hình phát triển kinh tế xã hội tỉnh Thanh Hóa giai đoạn             2000 – 2010        28

1.2.1.  Tốc độ tăng trưởng và quy mô nền kinh tế……………………………………. 28

1.2.2.  Cơ cấu và chuyển dịch cơ cấu kinh tế…………………………………………… 30

1.2.3.  Thực hiện vốn đầu tư xã hội và hiệu quả đầu tư……………………………. 32

2.  Bối cảnh kinh tế trong nước và quốc tế……………………………………………………. 33

2.1. Những thuận lợi cơ bản…………………………………………………………………………. 33

2.2. Những khó khăn chủ yếu………………………………………………………………………. 36

II.     THỰC TRẠNG CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU NGÀNH CÔNG NGHIỆP TỈNH THANH HÓA GIAI ĐOẠN 2000 – 2009…………………………………………………………………………………………… 36

1.  Thực trạng phát triển ngành công nghiệp của tỉnh giai đoạn 2000 – 2009 36

1.1. Quy mô và tốc độ tăng trưởng ngành công nghiệp………………………………… 36

1.1.1.  Tăng trưởng công nghiệp……………………………………………………………… 36

1.1.2.  Sản phẩm chủ yếu…………………………………………………………………………. 39

1.2. Lao động trong ngành công nghiệp………………………………………………………. 40

1.3. Hoạt động xuất – nhập khẩu trong ngành công nghiệp………………………….. 41

1.4. Vốn đầu tư phát triển công nghiệp tỉnh Thanh Hóa………………………………. 42

2.  Thực trạng chuyển dịch cơ cấu ngành công nghiệp của tỉnh giai đọan    2000 – 2009.       44

2.1. Thực trạng chuyển dịch cơ cấu công nghiệp theo ngành kinh tế…………… 44

2.1.1 Cơ cấu công nghiệp theo nhóm ngành cấp I…………………………………… 44

2.1.2. Đánh giá chuyển dịch cơ cấu theo ba nhóm ngành công nghiệp cấp I 45

2.1.2.1. Nhóm ngành công nghiệp khai thác……………………………………….. 46

2.1.2.2. Nhóm ngành công nghiệp chế biến. 47

2.1.2.3. Nhóm ngành sản xuất và phân phối điện, khí đốt và nước. 53

2.2. Thực trạng chuyển dịch cơ cấu công nghiệp theo thành phần kinh tế…… 56

2.3. Thực trạng chuyển dịch cơ cấu ngành công nghiệp theo lãnh thổ (vùng kinh tế)                          58

2.4. Thực trạng chuyển dịch cơ cấu công nghiệp theo trình độ công nghệ…… 61

III.   CÁC CHÍNH SÁCH CỦA TỈNH THANH HÓA TRONG CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU NGÀNH CÔNG NGHIỆP………………………………………………………………………………………………… 62

1.  Chính sách về vốn……………………………………………………………………………………… 62

2.  Chính sách về khoa học – công nghệ………………………………………………………… 63

3. Chính sách về nguồn nhân lực…………………………………………………………………… 64

4.Chính sách về đất đai…………………………………………………………………………………. 64

IV.   ĐÁNH GIÁ CHUNG VỀ TÌNH HÌNH THỰC HIỆN CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU NGÀNH CÔNG NGHIỆP TỈNH THANH HÓA GIAI ĐOẠN 2000 – 2009……………………………………………..                            65

1.  Những kết quả đạt được……………………………………………………………………………. 65

2. Những mặt còn tồn tại……………………………………………………………………………….. 66

3. Nguyên nhân tồn tại và bài học kinh nghiệm cho giai đoạn tới………………… 68

3.1.  Nguyên nhân tồn tại…………………………………………………………………………….. 68

3.2. Bài học kinh nghiệm cho giai đoạn tới………………………………………………….. 69

CHƯƠNG III : ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU NGÀNH CÔNG NGHIỆP TỈNH THANH HÓA GIAI ĐOẠN 2011 – 2020……………………………………………….. 71

I.     Cơ sở khoa học của việc xây dựng định hướng chuyển dịch cơ cấu ngành công nghiệp tỉnh Thanh Hóa.   71

1.  Dự báo những khó khăn, thuận lợi trong giai đoạn 2011 – 2020…………….. 71

1.1. Thuận lợi………………………………………………………………………………………………. 71

1.2. Khó khăn………………………………………………………………………………………………. 73

2.  Các căn cứ phát triển ngành công nghiệp tỉnh Thanh Hóa đến năm 2020. 74

2.1. Căn cứ vào chiến lược phát triển công nghiệp Việt Nam đến năm 2010 và tầm nhìn tới năm 2020 74

2.2. Căn cứ vào chiến lược và quy hoạch phát triển công nghiệp tỉnh Thanh Hóa dự báo đến năm 2020, quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế – xã hội tỉnh Thanh Hóa đến năm 2020   75

II. ĐỊNH HƯỚNG CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU NGÀNH CÔNG NGHIỆP TỈNH THANH HÓA ĐẾN NĂM 2020…………………………………………………………………………………………………………. 77

1.  Định hướng………………………………………………………………………………………………… 77

2.  Mục tiêu…………………………………………………………………………………………………….. 87

III.  GIẢI PHÁP ĐẨY NHANH QUÁ TRÌNH CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU NGÀNH CÔNG NGHIỆP TỈNH THANH HÓA GIAI ĐOẠN 2011 – 2020 THEO HƯỚNG CÔNG NGHIỆP HÓA – HIỆN ĐẠI HÓA   88

1.  Tăng cường nâng cao hiệu quả tổ chức quản lý, điều hành của Nhà nước đặc biệt là trong công tác quy hoạch và quản lý vốn đầu tư…………………………………………………………….. 88

2.  Các giải pháp huy động đầu tư…………………………………………………………………. 88

3. Giải pháp đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng kỹ thuật và đáp ứng đất đai xây dựng các cơ sở sản xuất công nghiệp……………………………………………………………………………………………………. 91

4. Giải pháp về thị trường và phát triển vùng nguyên liệu phục vụ nhu cầu sản xuất công nghiệp  92

5.  Giải pháp đào tạo, phát triển nguồn nhân lực………………………………………….. 92

6. Giải pháp về khoa học – công nghệ…………………………………………………………… 94

7. Giải pháp đầu tư phát triển công nghiệp gắn với bảo vệ môi trường, phát triển bền vững, thân thiện với môi trường……………………………………………………………………………………… 95

KẾT LUẬN……………………………………………………………………………………………………….. 96

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 

DANH MỤC BẢNG

 

Bảng 2.1.1: Hiện trạng sử dụng đất tỉnh Thanh Hóa giai đoạn 2000 – 2007  26

Bảng 2.1.2: Tốc độ tăng trưởng kinh tế theo khu vực kinh tế thời kỳ 2001 – 2010  29

Bảng 2.1.3:  Chuyển dịch cơ cấu kinh tế. 31

Bảng 2.1.4: Tình hình thu hút vốn đầu tư ( giá hiện hành). 32

Bảng 2.2.1: Hiện trạng phát triển công nghiệp. 37

Bảng 2.2.2. Số lao động tăng thêm ngành công nghiệp tỉnh Thanh Hóa giai đoạn 2001 – 2007  40

Bảng 2.2.3: Quy mô và tỷ trọng vốn đầu tư phát triển công nghiệp trong tổng vốn đầu tư phát triển tỉnh Thanh Hóa giai đoạn 2001 – 2009. 42

Bảng 2.2.4: Cơ cấu vốn đầu tư phát triển công nghiệp Thanh Hóa giai đoạn       2001 – 2009 phân theo nhóm ngành công nghiệp. 44

Bảng 2.2.5: Cơ cấu GTSX công nghiệp các phân ngành trong nội bộ ngành CNKT   46

Bảng 2.2.6: Hệ thống các trạm biến áp ở Thanh Hóa đến năm 2007  55

Bảng 2.2.7: Cơ cấu công nghiệp theo thành phần kinh tế. 56

Bảng 2.2.7: Hiện trạng phát triển công nghiệp theo 3 vùng kinh tế  58

Bảng 3.3.1 :  Dự báo vốn đầu tư tỉnh Thanh Hóa giai đoạn 2011 -2020  89

DANH MỤC BIỂU ĐỒ

Biểu 1: Tốc độ tăng trưởng kinh tế theo ngành kinh tế thời kỳ 2001 – 2010  29

Biểu 2: GTSX công nghiệp tỉnh Thanh Hóa qua các năm.. 38

Biểu 3: Cơ cấu công nghiệp theo phân ngành cấp I giai đoạn 2000 – 2008  45

Biểu 4: Cơ cấu các phân ngành. 48

Biểu 5: Cơ cấu nội bộ ngành SXPPĐKN   54

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

CCCN                                                       : Cơ cấu công nghiệp

CDCCNCN                                              : Chuyển dịch cơ cấu ngành công nghiệp

CNH – HĐH                                            : Công nghiệp hóa – hiện đại hóa

TTCN                                                        : Tiểu thủ công nghiệp

KTTĐ                                                       : Kinh tế trọng điểm

KTĐL                                                       : Kinh tế động lực

XHCN                                                       : Xã hội chủ nghĩa

KCN                                                          : Khu công nghiệp

CNKT                                                       : Công nghiệp khai thác

CNCB                                                       : Công nghiệp chế biến

SXPPĐKN                                                : Sản xuất phân phối điện khí nước

GTSX                                                        : Giá trị sản xuất

VLXD                                                       : Vật liệu xây dựng

LỜI MỞ ĐẦU

Công nghiệp hóa – hiện đại hóa là bước đi tất yếu mà mỗi nước, mỗi dân tộc đều phải trải qua nhằm phát huy tốt nhất cơ hội của quá trình toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế. Đây là quá trình tạo ra những điều kiện cần thiết về vật chất – kỹ thuật, về con người và khoa học công nghệ thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu nền kinh tế nhanh và mạnh để huy động có hiệu quả nhất mọi nguồn lực, tăng năng suất lao động, thay đổi đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân. Mỗi quốc gia khi muốn thực hiện công nghiệp hóa – hiện đại hóa đất nước đều đòi hỏi phải có một cơ cấu kinh tế hợp lý đặc biệt là cơ cấu ngành công nghiệp nhất là khi khoa học kỹ thuật ngày càng phát triển như vũ bão. Việc nghiên cứu phát triển ngành công nghiệp, hướng chuyển dịch cơ cấu ngành công nghiệp từ đó nhận biết được các ngành công nghiệp có lợi thế so sánh trước mắt và những ngành có triển vọng trong tương lai sẽ có ý nghĩa hết sức quan trọng trong sự phát triển bền vững của đất nước. Định hướng chuyển dịch cơ cấu ngành công nghiệp luôn phải xác định rõ được mối quan hệ giữa nội bộ các ngành, giữa các vùng lãnh thổ và giữa các thành phần kinh tế. Các mối quan hệ được thể hiện cả về mặt số lượng cũng như chất lượng và được xác lập trong những giai đoạn lịch sử nhất định phù hợp với điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội cụ thể của từng nước, từng vùng lãnh thổ.

Thanh Hóa là tỉnh ven biển Bắc Trung Bộ, nằm gần vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ và trên trục giao lưu chủ yếu giữa Bắc Bộ với Trung Bộ và Nam Bộ nên có vai trò rất quan trọng về kinh tế – xã hội, an ninh quốc phòng của vùng Bắc trung bộ nói riêng và cả nước nói chung. Những năm gần đây, vấn đề chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hóa – hiện đại hóa tại tỉnh Thanh Hóa đã được cấp ủy Đảng, chính quyền quan tâm. Tuy nhiên, Thanh Hóa vẫn là một tỉnh nông nghiệp, công nghiệp đã có bước phát triển nhưng còn chậm, sức cạnh tranh còn nhiều yếu kém, yếu tố hiện đại trong ngành công nghiệp chưa được hình thành rõ nét. Sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế nhất là cơ cấu ngành công nghiệp trên địa bàn tỉnh bên cạnh những mặt được, có hiệu quả thì còn đặt ra nhiều vấn đề cần giải quyết cả về lý luận lẫn thực tiễn nhất là khi đã có sự hình thành, phát triển của Khu kinh tế tổng hợp Nghi Sơn với nhiều công trình kinh tế quan trọng tạo ra cục diện phát triển mới, đồng thời đang mở ra cơ hội rất lớn để công nghiệp Thanh Hóa bứt phá trong thời gian tới. Do đó, Thanh Hóa đang rất cần có một cơ cấu ngành công nghiệp hợp lý thúc đẩy quá trình công nghiệp hóa – hiện đại hóa, phấn đấu cơ bản trở thành một tỉnh công nghiệp vào năm 2020. Nhận thấy được điều đó, em đã đi sâu vào tìm hiểu và chọn đề tài Định hướng và giải pháp chuyển dịch cơ cấu ngành công nghiệp tỉnh Thanh Hóa giai đoạn 2011 – 2020 theo hướng công nghiệp hóa – hiện đại hóa làm chuyên đề thực tập tốt nghiệp của mình. Đây thực sự đang trở thành một vấn đề hết sứa thiết thực và cấp thiết tại tỉnh Thanh Hóa hiện nay.

Bài chuyên đề của em gồm ba nội dung chính:

Chương I: Một số vấn đề lý luận về cơ cấu ngành công nghiệp và sự cần thiết phải chuyển dịch cơ cấu ngành công nghiệp.

Chương II: Thực trạng chuyển dịch cơ cấu ngành công nghiệp tỉnh Thanh Hóa giai đoạn 2000 – 2009

Chương III: Định hướng và giải pháp chuyển dịch cơ cấu ngành công nghiệp tỉnh Thanh Hóa giai đoạn 2011 – 2020.

Em xin gửi lời cảm ơn chân thành nhất tới PGS.Tiến sĩ Nguyễn Ngọc Sơn và các cô chú, anh chị tại Viện chiến lược phát triển – Ban nghiên cứu và phát triển các ngành sản xuất đã tận tình giúp đỡ em hoàn thành chuyên đề thực tập này.

Advertisements

About svktclub

svktclub nhận viết thuê luận văn,báo cáo,chuyên đề tốt nghiệp
Bài này đã được đăng trong Dịch vụ viết luận văn và được gắn thẻ , , , , . Đánh dấu đường dẫn tĩnh.

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

w

Connecting to %s